اختلالات قاعدگی و PMS: چه زمانی طبیعی است و چه زمانی نگرانکننده؟
اختلالات قاعدگی و سندرم پیش از قاعدگی (PMS) از شکایات رایج زنان است و مرز بین «طبیعی آزاردهنده» و «نیاز به بررسی» گاهی مبهم به نظر میرسد. این مطلب آموزشی با رویکرد کلینیک دکتر افسانه زرگنجفرد بازبینی شده و جایگزین معاینه نیست.
چرخه طبیعی قاعدگی
چرخه معمول حدود ۲۱ تا ۳۵ روز است؛ خونریزی معمولاً ۲ تا ۷ روز. نوسان خفیف گاهبهگاه شایع است، بهویژه در سالهای اول قاعدگی و نزدیک یائسگی.
جدول چرخه طبیعی در برابر غیرطبیعی
| موضوع | طبیعیتر | نیاز به بررسی |
|---|---|---|
| فاصله چرخهها | ۲۱–۳۵ روز نسبتاً منظم | کمتر از ۲۱ یا بیشتر از ۳۵ مکرر؛ قطع طولانی |
| حجم | قابل مدیریت با بهداشت معمول | خونریزی بسیار شدید، لختههای بزرگ، کمخونی |
| درد | قابل تحمل با مسکن ساده | درد ناتوانکننده، غیبت از کار/تحصیل |
| لکه بین قاعدگی | گاه نادر | مکرر یا بعد از رابطه |
انواع اختلال
- نامنظمی (الیگومنوره/پلیمنوره)
- قطع قاعدگی (آمنوره)
- خونریزی شدید (منوراژی)
- خونریزی بین قاعدگی
PMS و PMDD
PMS مجموعهای از علائم خلقی و جسمی قبل از قاعدگی است که با شروع خونریزی بهتر میشود. PMDD شکل شدیدتر و مختلکننده عملکرد است و نیاز به ارزیابی تخصصی دارد. خودتشخیصی برچسب قطعی ایجاد نکند.
علتهای هورمونی و دیگر
- اختلال تخمکگذاری، PCOS، تیروئید
- استرس، کاهش وزن شدید، ورزش افراطی
- فیبروم، پولیپ، اختلال انعقادی
- داروها و پیشگیری هورمونی
در صورت نیاز به غربالگری همزمان، تفسیر پاپ اسمیر و فرق پاپ و کولپوسکوپی را ببینید.
سوالات پرتکرار
۱. یک بار تأخیر خطرناک است؟
نه لزوماً؛ تکرار یا علائم همراه مهم است.
۲. PMS با اندومتریوز یکی است؟
خیر.
۳. قرص پیشگیری همیشه درمان است؟
گاهی کمک میکند؛ تجویز فردی لازم است.
۴. درد شدید طبیعی است؟
درد ناتوانکننده را «عادی» ندانید.
۵. چه آزمایشی؟
بسته به شرح حال: هورمون، خون، سونو.
هشدار مراجعه
- خونریزی بسیار شدید یا غش
- قطع قاعدگی با تست بارداری منفی و علائم هشدار
- درد ناگهانی شدید
متا: اختلالات قاعدگی و PMS: مرز طبیعی و نگرانکننده، علل و زمان مراجعه به متخصص زنان.
اسلاگ: اختلالات-قاعدگی-و-PMS
Alt: ۱) چرخه طبیعی ۲) جدول هشدار ۳) PMS در برابر PMDD
